Społeczny aspekt leksykografii
Zapraszamy na wykład doc. dra Borisa Kerna z Instytutu Języka Słoweńskiego im. Frana Ramovša przy Centrum Badawczym Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk
(ZRC SAZU, Inštitut za slovenski jezik Frana Ramovša), pt.
Społeczny aspekt leksykografii
Spotkanie odbędzie się we wtorek 9 VI 2026 r. o godz. 11
w Instytucie Języka Polskiego PAN w Krakowie
i będzie transmitowane online na Zoomie.
Abstrakt:
Wykład będzie poświęcony społecznemu wymiarowi współczesnej praktyki leksykograficznej oraz odpowiedzialności leksykografii za współtworzenie i utrwalanie obrazów rzeczywistości społecznej. Współczesna leksykografia opiera się na obszernych korpusach językowych, co wymaga od badaczek i badaczy leksyki zachowania krytycznego dystansu oraz unikania stereotypizacji podczas opisu leksemów odnoszących się do różnych grup społecznych, zwłaszcza mniejszości. Jednocześnie należy mieć świadomość, że uprzedzenia i stereotypowe przedstawienia mogą przenikać do opisów słownikowych nie tylko w przypadku grup marginalizowanych, lecz także przy opracowywaniu innych jednostek leksykalnych.
Na podstawie doświadczeń związanych z opracowywaniem trzeciego wydania Słownika języka słoweńskiego (eSSKJ) zostaną omówione wybrane wyzwania związane z definiowaniem znaczeń, doborem przykładów użycia oraz opisem wartości pragmatycznych i konotacyjnych jednostek leksykalnych. Analizowane przykłady będą pochodziły przede wszystkim z pól semantycznych związanych z osobami z niepełnosprawnościami, relacjami rodzinnymi i interpersonalnymi oraz różnymi grupami mniejszościowymi.
W wystąpieniu podejmiemy pytanie, w jaki sposób współczesna leksykografia może dążyć do bardziej refleksyjnego, odpowiedzialnego i inkluzywnego opisu języka.
Sylwetka badacza
Doc. dr Boris Kern jest badaczem w Zakładzie Leksykologii Instytutu Języka Słoweńskiego im. Frana Ramovša przy Centrum Badawczym Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk. Zajmuje się zagadnieniami współczesnej leksykologii i leksykografii, słowotwórstwa, ortografii, nauczania języka jako drugiego i obcego, relacji między językiem a płcią oraz lingwistyki queerowej. Od 2021 roku jest członkiem Komisji Słowotwórstwa przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów. W latach 2021–2025 kierował projektem badawczym pt. Kombinatoryka formantów słowotwórczych w języku słoweńskim.
W 2024 roku przewodniczył 23. Międzynarodowej Konferencji Naukowej Komisji Słowotwórstwa przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, a w marcu bieżącego roku ukazała się pod jego redakcją monografia Słowotwórstwo gniazdowe w językach słowiańskich, dedykowana prof. Mirosławowi Skarżyńskiemu i będąca najobszerniejszą wielojęzyczną monografią poświęconą słowotwórstwu gniazdowemu.
Jako współautor i współredaktor uczestniczy w opracowywaniu trzeciego wydania Słownika języka słoweńskiego (eSSKJ), przygotowuje również Słownik gniazdowy języka słoweńskiego jako obcego. Brał on także udział w tworzeniu ePravopisu (2014–), Szkolnego słownika języka słoweńskiego, Słownika nowszego słownictwa języka słoweńskiego (2012) oraz drugiego, zrewidowanego wydania Słownika języka słoweńskiego (2014).